Zgody marketingowe i RODO: jak zbierać adresy legalnie i bez utraty konwersji
Od 10 listopada 2024 r. wysyłka informacji handlowej e-mailem lub SMS-em wymaga uprzedniej zgody odbiorcy na podstawie art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej, a sama zgoda musi spełniać standard RODO: być dobrowolna, konkretna, świadoma i jednoznaczna. Według stanu na 27 października 2026 r. te zasady się nie zmieniły. Poniżej wyjaśniamy, jak połączyć oba akty w jednym formularzu, jak dokumentować zgody i jak zbierać je tak, żeby nie tracić zapisów.
Jakie przepisy regulują zgody marketingowe w 2026 roku
Zgody marketingowe w e-commerce opierają się na dwóch warstwach przepisów. Prawo komunikacji elektronicznej decyduje, czy w ogóle możesz wysłać komuś ofertę danym kanałem. RODO decyduje, czy możesz w tym celu przetwarzać jego dane osobowe i jak ma wyglądać zgoda. Poniższa tabela pokazuje stan prawny na 27 października 2026 r.
| Akt | Co reguluje | Status |
|---|---|---|
| Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1221), art. 398 | Zakaz przesyłania informacji handlowej, w tym marketingu bezpośredniego, przez telekomunikacyjne urządzenia końcowe i automatyczne systemy wywołujące bez uprzedniej zgody | Obowiązuje od 10 listopada 2024 r. |
| RODO (rozporządzenie 2016/679) | Podstawa przetwarzania danych, warunki ważnej zgody, prawo sprzeciwu wobec marketingu bezpośredniego, kary | Stosowane od 25 maja 2018 r. |
| Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną, dawny art. 10 | Zakaz niezamówionej informacji handlowej | Przeniesiony do Prawa komunikacji elektronicznej |
| Rządowy projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (druk nr 2693, sprawozdanie komisji z 29 lipca 2026 r.) | Wdrożenie aktu o usługach cyfrowych (DSA): nakazy dotyczące nielegalnych treści, rejestr domen | Projekt wniesiony do Sejmu w czerwcu 2026 r.; nie zmienia zasad zgody marketingowej |
Art. 398 obejmuje e-maile, SMS-y, komunikatory i połączenia telefoniczne z ofertą. Ministerstwo Cyfryzacji w odpowiedzi na interpelację z 30 września 2025 r. przypomniało, że w Polsce obowiązuje model opt-in, a to przedsiębiorca musi wykazać, że zgodę uzyskał. Wskazało też, że ochrona obejmuje nie tylko konsumentów, ale również jednoosobowe działalności, spółki, fundacje czy uczelnie. Dla firm z segmentu B2B oznacza to, że „zimny” e-mail z ofertą też wymaga zgody. Jak pozyskiwać kontakty w B2B bez łamania tej zasady, opisujemy w tekście o lead generation w B2B.
Zgoda z Prawa komunikacji elektronicznej a zgoda z RODO
To dwie różne rzeczy, choć w formularzu często wyglądają jak jedna. Zgoda z art. 398 dotyczy kanału: pozwala Ci wysłać informację handlową e-mailem albo SMS-em. RODO dotyczy danych: musisz mieć podstawę, żeby przetwarzać adres i historię zakupów w celach marketingowych.
RODO w motywie 47 dopuszcza marketing bezpośredni na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora. Ta podstawa nie zastępuje jednak zgody na kanał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 18 listopada 2022 r. (II SA/Wa 715/22) wskazał, że posiadanie podstawy z RODO nie zwalnia z obowiązku uzyskania zgody na przesyłanie informacji handlowej drogą elektroniczną. Wyrok zapadł jeszcze na gruncie art. 10 dawnej ustawy, ale ta sama logika dotyczy dziś art. 398.
Prawo komunikacji elektronicznej nakazuje stosować do zgody abonenta lub użytkownika końcowego odpowiednio przepisy o ochronie danych osobowych. W praktyce zgoda na kanał musi więc spełniać te same warunki co zgoda z RODO.
Jakie warunki musi spełniać ważna zgoda
RODO definiuje zgodę jako dobrowolne, konkretne, świadome i jednoznaczne okazanie woli, w formie oświadczenia lub wyraźnego działania. Każdy z tych przymiotników przekłada się na konkretny element formularza.
| Warunek | Co oznacza w praktyce | Typowy błąd |
|---|---|---|
| Dobrowolna | Klient może kupić bez zgody na marketing (art. 7 ust. 4 RODO) | Zamówienie nie przechodzi bez zaznaczenia zgody na newsletter |
| Konkretna | Osobna zgoda dla każdego kanału i celu | Jedno pole „zgadzam się na kontakt marketingowy” dla e-maila, SMS-a i telefonu |
| Świadoma | Wiadomo, kto wysyła, co i jak często, oraz jak wycofać zgodę | Klauzula odsyła tylko do regulaminu, bez opisu celu |
| Jednoznaczna | Aktywne działanie: zaznaczenie pola, kliknięcie przycisku zapisu | Pole zaznaczone domyślnie |
| Możliwa do wykazania | Zapis daty, źródła i treści klauzuli (art. 7 ust. 1 RODO) | Import listy bez informacji, skąd pochodzą adresy |
| Łatwa do wycofania | Wycofanie tak proste jak wyrażenie (art. 7 ust. 3 RODO) | Rezygnacja wymaga zalogowania lub maila do biura |
O domyślnie zaznaczonych polach mówi wprost motyw 32 RODO: milczenie, okienka domyślnie zaznaczone ani niepodjęcie działania nie oznaczają zgody. Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził to w wyroku z 1 października 2019 r. w sprawie Planet49 (C-673/17).
Jak zaprojektować formularz, który zbiera zgody i nie obniża konwersji
Zgodność z prawem nie musi oznaczać długiego formularza z akapitem klauzul. Większość problemów z konwersją wynika z tego, że klient nie wie, po co ma się zapisać, a nie z tego, że musi zaznaczyć pole.
- Zacznij od korzyści. Nad polem e-mail napisz, co subskrybent dostanie i jak często: „Nowości i porady raz w tygodniu, o promocjach dowiesz się pierwszy”.
- Daj osobne pola dla kanałów. E-mail i SMS w osobnych, niezaznaczonych polach. Kto chce tylko e-maili, nie musi rezygnować z całego zapisu.
- Stosuj informację warstwową. Krótka klauzula przy polu i link do pełnej informacji o przetwarzaniu danych. Klient widzi najważniejsze, a szczegóły ma pod ręką.
- Wybierz właściwy moment. Pole zgody w koszyku działa, ale strona podziękowania po zamówieniu bywa lepsza, bo klient już kupił i nie musi o niczym decydować pod presją.
- Potwierdzaj zapis. Link w e-mailu potwierdzającym (double opt-in) odsiewa literówki i boty, a także ułatwia wykazanie zgody. Google zaleca, żeby subskrybenci potwierdzali adres po zapisie.
- Daj wybór zamiast „wszystko albo nic”. Panel preferencji z częstotliwością i tematyką zatrzymuje część osób, które inaczej wypisałyby się całkiem.
Przykładowa klauzula przy polu e-mail (do dostosowania z prawnikiem): „Chcę otrzymywać e-mailem informacje o nowościach i promocjach [nazwa sklepu]. Zgodę mogę wycofać w każdej chwili, klikając link w stopce wiadomości. Szczegóły w [informacji o przetwarzaniu danych].”
Zachęta za zapis, na przykład rabat na pierwsze zakupy, jest dopuszczalna, o ile klient nadal może kupić bez zgody. Skuteczność różnych wersji formularza najlepiej sprawdzić w teście A/B, mierząc nie tylko liczbę zapisów, ale też odsetek potwierdzonych adresów.
Czego nie robić przy zbieraniu zgód
- Nie dzwoń, żeby zapytać o zgodę. Ministerstwo Cyfryzacji, powołując się na stanowiska UKE i UOKiK, wskazało, że telefon w celu uzyskania zgody na ofertę handlową jest niedozwolony. Podobnego ryzyka lepiej unikać przy e-mailach z prośbą o zgodę wysyłanych do osób, które jej nie dały.
- Nie kupuj baz i nie zbieraj adresów ze stron internetowych. Według Prawo.pl adresy z rejestrów publicznych, stron czy generatorów wymagają wyraźnej zgody właściciela przed wysłaniem oferty.
- Nie traktuj adresu z zamówienia jak zgody. Dotyczy to też przypomnień o porzuconym koszyku: ODO 24 uznaje je za informację handlową, która wymaga zgody. Szczegóły w tekście o mailach o porzuconym koszyku.
- Nie zakładaj, że ankieta satysfakcji to nie marketing. We wspomnianym wyroku WSA uznał e-mail z ankietą satysfakcji za marketing bezpośredni. Nie wiadomo, czy to stanowisko się utrwali, ale bezpieczniej wysyłać takie wiadomości osobom ze zgodą. Więcej w artykule o scenariuszach automatyzacji dla sklepu.
- Nie łącz zgód z regulaminem. Akceptacja regulaminu sklepu i zgoda na marketing to dwa osobne oświadczenia.
Jak dokumentować zgody
RODO wymaga, żeby administrator potrafił wykazać, że osoba wyraziła zgodę. Przy kontroli albo skardze nie wystarczy stwierdzenie, że „wszyscy na liście się zapisali”. Dla każdego adresu przechowuj:
- datę i godzinę wyrażenia zgody,
- źródło: adres strony z formularzem, koszyk, sklep stacjonarny, wydarzenie,
- treść klauzuli w wersji, która obowiązywała w chwili zapisu,
- kanał, którego dotyczy zgoda (e-mail, SMS, telefon),
- potwierdzenie zapisu, jeśli stosujesz double opt-in,
- datę wycofania zgody lub sprzeciwu i kanał, którego dotyczyły.
Przy zmianie narzędzia do wysyłki przenoś te dane razem z adresami. Lista zaimportowana bez historii zgód to częsty powód problemów zarówno prawnych, jak i z dostarczalnością e-maili. Jeśli dane klientów trafiają do narzędzi AI, na przykład do personalizacji treści, sprawdź też zasady z tekstu o RODO a narzędziach AI.
Wycofanie zgody, sprzeciw i rezygnacja z listy
Zgodę można wycofać w każdej chwili, a każdy kolejny kontakt marketingowy w danym kanale narusza Prawo komunikacji elektronicznej. Niezależnie od tego art. 21 RODO daje każdemu prawo sprzeciwu wobec przetwarzania danych na potrzeby marketingu bezpośredniego. Po sprzeciwie danych nie wolno już w tym celu przetwarzać.
Technicznie oznacza to link do rezygnacji w każdej wiadomości marketingowej i szybkie przetwarzanie wypisów. Gmail oczekuje realizacji rezygnacji w ciągu 48 godzin. Wypisanie z newslettera nie zwalnia z obowiązku wysyłania wiadomości o zamówieniu, ale powinno zatrzymać wszystkie wiadomości handlowe w tym kanale, także automatyzacje. Zgody na SMS i push prowadź osobno; ich zasady omawiamy w tekście SMS, RCS i powiadomienia push.
Jakie kary grożą za wysyłkę bez zgody
| Ryzyko | Kto | Wysokość lub skutek |
|---|---|---|
| Kara administracyjna za naruszenie art. 398 PKE | Prezes UKE | Do 3% przychodu z poprzedniego roku kalendarzowego albo do 1 mln zł |
| Wykroczenie | Sąd, na żądanie pokrzywdzonego | Grzywna |
| Czyn nieuczciwej konkurencji (art. 398 ust. 4 PKE) | Konkurent przed sądem cywilnym | Zaniechanie, usunięcie skutków, oświadczenie, naprawienie szkody |
| Naruszenie warunków zgody z RODO | Prezes UODO | Do 20 mln euro lub 4% światowego obrotu (art. 83 ust. 5 RODO) |
Ministerstwo Cyfryzacji uznało we wrześniu 2025 r. obecne sankcje za wystarczające i nie zapowiedziało ich zmiany. Projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, wniesiony do Sejmu w czerwcu 2026 r., art. 398 nie zmienia, więc opisane zasady obowiązują według stanu na 27 października 2026 r. Jeśli korzystasz z danych o zachowaniu na stronie do segmentacji, pamiętaj o osobnych zasadach zgód na pliki cookies i pomiar, które opisujemy w tekście o Consent Mode v2. Pełny obraz e-mail marketingu sklepu, od budowy listy po pomiar, znajdziesz w przewodniku E-mail marketing w 2026 roku.
Najczęściej zadawane pytania
Czy po zakupie mogę wysyłać klientowi newsletter bez zgody?
Nie. Art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej wymaga uprzedniej zgody na przesyłanie informacji handlowej, a polskie przepisy nie znają wyjątku dla dotychczasowych klientów. Adres podany do realizacji zamówienia służy do wiadomości o zamówieniu. Zgodę na newsletter możesz zebrać przy zakupie osobnym, niezaznaczonym polem.
Czy potrzebuję zgody, żeby wysłać ofertę e-mailem do firmy?
Tak. Ministerstwo Cyfryzacji w odpowiedzi na interpelację z 30 września 2025 r. wskazało, że art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej chroni w tym samym stopniu osoby fizyczne, jednoosobowe działalności i jednostki organizacyjne, takie jak spółki czy fundacje. Wysyłka oferty do firmy bez jej zgody narusza przepisy.
Czy jedna zgoda wystarczy na e-mail i SMS?
Nie. Zgoda musi być konkretna, czyli dotyczyć określonego kanału komunikacji. Zgoda na kontakt telefoniczny nie obejmuje e-maila i odwrotnie. W formularzu daj osobne pola dla e-maila i SMS-a.
Jaka kara grozi za wysyłanie newslettera bez zgody?
Prezes UKE może nałożyć karę do 3% przychodu z poprzedniego roku kalendarzowego albo do 1 mln zł. Wysyłka bez zgody jest też wykroczeniem zagrożonym grzywną i czynem nieuczciwej konkurencji, a niezgodne z RODO przetwarzanie danych może skutkować karą Prezesa UODO.
Czy double opt-in jest obowiązkowy?
Przepisy go nie nakazują. RODO wymaga jednak, żeby administrator potrafił wykazać, że zgodę uzyskał, a potwierdzenie zapisu linkiem z e-maila bardzo to ułatwia. Google także zaleca, żeby subskrybenci potwierdzali adres po zapisie.
Jak szybko muszę usunąć osobę, która wycofała zgodę?
Od chwili wycofania zgody nie wolno wysyłać jej informacji handlowej w danym kanale. Wycofanie musi być tak proste jak wyrażenie zgody. Gmail oczekuje dodatkowo, że rezygnacja z listy zostanie zrealizowana w ciągu 48 godzin.
Źródła
- Prawo komunikacji elektronicznej, art. 398 (tekst przepisu), ArsLege
- Odpowiedź na interpelację nr 12162 w sprawie ograniczenia natrętnego telemarketingu, Ministerstwo Cyfryzacji / Sejm RP, 30 września 2025
- Zgody marketingowe i kontakty handlowe – co mówi Prawo komunikacji elektronicznej, Prawo.pl, 21 stycznia 2025
- Przesyłanie informacji handlowych według Prawa komunikacji elektronicznej, Czasopismo Lege Artis, 19 sierpnia 2024
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), art. 4, 7, 21, 83 i motyw 32, EUR-Lex
- Wyrok TSUE z 1 października 2019 r. w sprawie C-673/17 (Planet49), EUR-Lex, 1 października 2019
- Druk nr 2814 – sprawozdanie komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (druk nr 2693), Sejm RP, 29 lipca 2026
- Mailing dotyczący satysfakcji klienta na gruncie RODO (omówienie wyroku WSA II SA/Wa 715/22), Poradnik Przedsiębiorcy, 3 października 2023
- Porzucone koszyki a RODO – czy można przypominać o niedokończonych zakupach?, ODO 24, 1 maja 2026
- Email subscription guidelines for senders, Pomoc Gmail (Google)
Dostęp do źródeł sprawdzony 27 października 2026. Zauważyłeś błąd? Zgłoś sprostowanie.